Sigorta Şirketini Seçme Hakkının Sınırlandırılmasına İlişkin Sektör Duyurusu

 

Sigortacılık  ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Sigorta acentelerinin, özellikli kurumlar karşısında sıkça yaşadığı sorunu çözmek adına sektör duyurusu yayımladı. Bu duyurunu özünde “Tüketicinin istediği sigorta şirketinden sağladığı teminat, kredi veren tarafından kabul edilmek zorundadır…” maddesini temellendirme bulunmaktadır. Duyurunun devamı aşağıdadır;

 

SİGORTA ŞİRKETİNİ SEÇME HAKKININ SINIRLANDIRILMASINA İLİŞKİN SEKTÖR DUYURUSU (2025/2)

Bilindiği üzere, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 32 nci maddesinin beşinci fıkrasında “Kişilerin, sigorta şirketini seçme hakkı sınırlandırılamaz. Bir sözleşmenin unsurları içinde, taraflardan birinin bu sözleşmede yer alan herhangi bir hususta sigorta yapmaya zorunlu tutulduğu hallerde, söz konusu sigortanın belli bir şirkete yaptırılmasına ilişkin sözleşmeye konulmuş her türlü şart hükümsüzdür.” hususu düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 29 uncu maddesinin ikinci fikrası “Tüketicinin istediği sigorta şirketinden sağladığı teminat, kredi veren tarafından kabul edilmek zorundadır…” hükmünü, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi ise “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır. Bu haller, özellikle şunlardır: …f) Anlaşmanın niteliği veya ticari teamüllere aykırı olarak, bir mal veya hizmet ile birlikte diğer mal veya hizmetin satın alınmasının zorunlu kılınması veya aracı teşebbüs durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın ya da hizmetin diğer bir mal veya hizmetin de alıcі tarafindan teşhiri şartına bağlanması ya da arz edilen bir mal veya hizmetin tekrar arzına ilişkin şartların ileri sürülmesi…” hükümlerini haizdir.

Öte yandan, Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Kredi kullananın yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla açık talebi olmaksızın kredi ile ilgili sigorta yaptırılamaz. Kredi kullananın sigorta şirketini seçme hakkı sınırlandırılamaz. Krediyle bağlantılı sigortalarda; kredi kullananın sigorta yaptırmak istemesi hâlinde, istediği sigorta şirketinden sağladığı, kredi tutarı ve süresiyle uyumlu ve dain-i mürtehini kredi kuruluşu olan sigorta poliçesi kredi kuruluşu tarafından kabul edilmek zorundadır. Sigorta sözleşmesine veya kredi sözleşmesine sigortanın belirli bir sigorta şirketine yaptırılmasına ilişkin konan her türlü şart hükümsüzdür.” hususu ifade edilmektedir.

Kurumumuza son dönemde iletilen muhtelif şikâyetlerden, bazı ürün veya hizmetlerin sunulması için özellikle kredi sağlayan kuruluşlarca, poliçe tanziminin belirli sigorta şirketleri tarafından veya belirli aracılar üzerinden yapılmasının şart koşulduğu, hâlihazırda düzenlenmiş poliçeler bulunması durumunda ise söz konusu poliçelerin iptalinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Mezkûr mevzuat hükümleri çerçevesinde, gerekli şartları haiz poliçelerin ürün veya hizmeti sunanlar tarafından başkaca bir koşul sunulmaksızın kabul edilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, poliçenin tarafları haricinde herhangi bir kişi veya kuruluşça iletilecek poliçe iptal taleplerinin sigorta şirketlerince dikkate alınmaması gerekmektedir.

Bu kapsamda, sigorta şirketini seçme hakkının sınırlanmasına yönelik söz konusu uygulamalar, 5684 sayılı Kanunun 32 nci, 34 üncü ve 35 inci maddelerinin ilgili hükümleri çerçevesinde cezai müeyyideye tabi olup ilgili kişi ve kuruluşların müeyyidelere maruz kalmamak için azami özen göstermesi önem arz etmektedir.